Кеңістіктік геометриялық фигуралар. Көлемді өлшеу

10-сабақ

   Көлемнің өлшем бірліктерін, олардың арақатынасын біле аласың. Текше мен тікбұрышты параллелепи­педтің көлемдерін өлшейсің.

Кеңістіктік фигуралар

   Туған өлке­нің табиғатына байланысты туған аңыз­дарды білетін боларсың. Мысалы, Бурабай туралы аңыз. Тау нені есіңе түсіреді? Адамдар табиғаттағы кейбір нысандарды ертегі кейіпкерлеріне ұқсатады.
   Қоршаған ортадан осы сияқты пішіндегі заттарды ата.
   

   Бұл қораптың ұзындығы – 5 см, ені – 3 см және биіктігі – 4 см. Оған қырлары 1 см болатын қанша текше сыятынын есептеп көр.
   Арман өз есептеуін жүргізді. Ол бір қатарда қырлары 1 см болатын қанша текше бар екендігін санады: 5 · 3 = 15 (текше). Содан соң осындай қатарлардың санына, яғни 4-ке көбейтті: 15 · 4 = 60 (текше).
   Ал сен қалай санадың? 

Жұптық жұмыс

   Қалай есептейтініңді айтып бер.

   Жауабы: 

Көлемнің өлшем бірліктері

1 см3 = 1 000 мм3

1 дм3 = 1 000 см3

1 м3 = 1 000 дм3

1 дм3 = 1 000 000 мм3

1 м3 = 1 000 000 см3

1 л су = 1 дм3

   5 м3  5 000 дм3

   5 дм  5 000 см3

   10 000 см3   5 дм3

1 м3   10 000 см3

5 см3   5 000 мм3

1 дм3   500 000 мм3

   Ондықтарын арасына бос орын қалдыруды ұмытпа.

   12 м3 дм3 

   3 м3 = дм3

1 000 000 мм3 = см3

1 дм3 = см3 = мм3 

Қызыл қораптар

Күлгін қораптар

Қабырғалары 1 см болатын 

Кубтың көлемі

см3

см3

Сен зерттеушісің

Барлағы текшелердің саны:

Үш жағы боялған текше: 

Екі жағы боялған текше:

Бір жағы боялған текше:

Бір таңбалы сандардың кубтарының мәнін табу

Сан

Квадраттың мәні

Кубтың мәні

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Математика күнделікті өмірде

   Қыры 1 дм болатын текше пішінді ыдысқа 1 л су сыятынын сен білесің бе?

  • 5 л шелектен
  • 8 л бөтелкеден
  • 50 л бидоннан

Есептеу

   345 + 345 =  

   3 456 + 3 456 =  

   34 567 + 34 567 =  

   345 678 + 345 678 =  

321 – 123 =  

4 321 – 1 234 =  

54 321 – 12 345 =  

654 321 – 123 456 =  

Қорытынды

9-тапсырма

   ​Ағайынды үш жігіт ішінде 99 бағалы тас бар қобдиша тауып алды. Қобдишада 7 анартас, 8 гауһар, 9 ақық, 10 алтын, 11 ла­­ғыл, 12 меруерт, 13 жақұт, 14 зүмірет, 15 алмас тастар бол­ды. Ағайындылар тастарды тең бөлісе алмады. Олар зергерге барды. Ол әрқайсысына тастың үш түрінен 33 тастан бөліп алуды ұсынды. Олар асыл тастарды қалай бөлісті?
   Жауабы: 
   Бірінші жігітке  
   Екінші жігітке  
   Үшінші жігітке  

   500 г 3 мг = мг

   4 000 дм3 = м3

   14 ғ. = жыл

   3 см2 = мм2

   300 000 мг = г

   5 000 дм3 = м3

Өтінемін күте тұрыңыз