Көптаңбалы сандарды жазбаша қосу және азайту

8-сабақ

Көптаңбалы сандармен есеп­теулер орындап, тексересің.

Көптаңбалы сандарды қосу және азайту

Жұптық жұмыс

   34 000 + 12 000 = 

   12 000 + 87 000 = 

   84 000 – 63 000 = 

   92 000 – 81 000 = 

   99 000 000 + 4 000 000 = 

   5 000 000 + 58 000 000 = 

   7 000 000 000 + 46 000 000 = 

   65 000 000 + 9 000 000 000 = 

Өзіндік жұмыс

   53 200 – 5 097 =  

   31 200 – 7 086 =  

   34 209 + 4 908 =  

   48 209 + 50 078 =  

   100 000 – 99 005 =  

   609 000 – 70 901 =  

   Арман 15 450 м қашықтықта орналасқан көрші ауылға бару үшін жолға шықты. Ол 3 050 м жолды атпен және 10 500 м жолды велосипедпен, қалғанын жаяу жүріп өтті. Арман қанша метр жолды жаяу жүрді?
Жауапты километр және метрмен өрнекте.

         = м

   Жауабы: мкм м

Есептеу

   Күзде көгөністер қоймасына 900 000 кг сәбіз әкелінді. Бірінші күні – 320 500 кг, екінші күні – 460 150 кг, қалғаны үшінші күні әкелінді. Үшінші күні неше килограмм сәбіз әкелінді?
   Жауапты тонна және килограммен өрнекте.

   Жауабы: кгт кг.

   734 345   778 345

   609 987   609 978

   209 808   890 209

   1 000 000 – 999   100 000 – 99 799

   800 + 100 800   799 800 – 100 100

   182 503 + n   n + 185 203

Топтық жұмыс

   2, 5, 7, 4, 1 цифрларынан ең үлкен және ең кіші бес таңбалы сан жаз. Олардың айырмасын тап. Айырманың цифрларынан ең кіші және ең үлкен сандарды құрастыр. Олардың да айырмасын тап. Осы амалды 3 рет қайтала.

   Ең үлкен сан  , ең кіші сан  , олардың айырмасы .
   1) Ең үлкен сан  , ең кіші сан  , олардың айырмасы  .
   2) Ең үлкен сан  , ең кіші сан  , олардың айырмасы  .
   3) Ең үлкен сан  , ең кіші сан  , олардың айырмасы .

Есепте

   903 256 251 + 1 954 101 = 

   100 456 925 – 85 256 000 = 

   а) Мыңдар класының 45 бірлігі және 125 бірлік.

   

   ә) Миллиондар класының 137 бірлігі және мыңдар класының 200 бірлігі.

   ,

   б) Мыңдар класының 20 бірлігі мен 350 бірлік.

   

Жұптық жұмыс

   а) Бір ауылдың 18 жасқа дейінгі тұрғындарының саны – 900 адам. Ал екінші ауылдың 18 жасқа дейінгі тұрғындары осы мөлшердің үштен бір бөлігін құрайды. Екі ауылда 18 жас­қа толмаған қанша адам тұрады?

   Жауабы: 

   ә) Жолаушының 9 800 теңгесі болды. ол 4 200 теңгеге пойызға және 500 теңгеге автобусқа билет сатып алды. Жолаушының қанша теңгесі қалды?

   Жауабы:

   б) Жолаушының 9 800 теңгесі болды. Ол 4 200 теңгеге Ал­матыға дейін және дәл сонша бағаға кері қайтатын билет сатып алды. Оның қанша теңгесі қалды?

   Жауабы:

Теңдеуді шешу алгоритмі

   70 000 – х = 214 ∙ 2

   x = 

х + 10 009 = 21 100

x = 

Сен зерттеушісің

   Үш құрбы – Балауса, Айман және Толқын – орманға жидек теруге барды. Олар жидекті себетке, шелекке және қорапқа терді. Балауса қорапқа, Айман себетке де, қорапқа да  термегені белгілі. Қыздардың әрқайсысы жидекті қандай ыдысқа терді?
   Балауса – 
   Айман – 
   Толқын – 

   (1 000 000 – 234) + (378 992 + 524 100)=

   (100 568 + 90 854) – (771 001 – 669 004)=

Өтінемін күте тұрыңыз