Атмосфера тарауы бойынша қорытынды тапсырма

Өздік жұмыс

№1 тапсырма Берілген тапсырмаларды орындаңдар:
​a) Берілген суреттердің көмегімен «Жер атмосферасы қабаттарының басты ерекшеліктері» атты әңгімеге жоспар құрыңдар.
​ә) «Жер атмосферасы қабаттарының басты ерекшеліктері» атты тақырыпта әңгіме құрастырыңдар.
​б) Өз графикалық суреттеріңнің қатарын жұмыс дәптерлеріңе тол- тырыңдар

Шығармашылық жұмыс

№2 тапсырма

Ғаламтор сайттарын пайдалана отырып, «Атмосфераның табиғат пен адам өмірі үшін маңызы» атты кітапша/тұсаукесер құрастырыңдар.

Кесте мәліметтерін пайдалана отырып салыстыр. Астана қаласының ауа райы әр тәулік бойы қалай өзгереді?

4-сарамандық жұмыс

А

В

1

760

765

2

757

755

3

763

759

4

741

744

Суретпен жұмыс

2. Жел тармақтары кестесін салыстырыңдар және мынаны анықтаңдар: a) Қаңтарда және шілдеде қандай жел соқты? ә) Қаңтардың және шілденің жиі соғатын желі. б) Қаңтар және шілдедегі тымық күндер саны.

Метеорологиялық құрал 

Құрал ауа райының қандай элементін өлшейді?

Осы құралдардан көрсеткіш

1

2

3

4

Бұлттың түрлері

Бұлттардың ерекшеліктері

1

 

2

3

Картамен жұмыс

Синоптикалық картаны пайдалана отырып, Түмен, Новосібір қалаларының ауа райы жағдайын сипаттаңдар.
1-тапсырма. Қалай ойлайсың, тұман ауылшаруашылығына оңтайлы ықпал етеді ме? Жауабыңды негізде.
2-тапсырма. Сен тұратын жердің қолайсыз атмосфералық құбылыстарын ескере отырып, көлік жүргізушіге арналған жүріп-тұру ережелер жиынтығын құрастырыңдар.
3-тапсырма. «Дүрбелеңге салынбау, қорқынышқа жол бермеу, сабыр сақтау және нақты қимылдау. Сендердің өмірлерің өз әрекеттеріңе байланысты екенін есте сақтау ҚАЖЕТ!» секілді жүріптұру ережелерін барлық қолайсыз атмосфералық құбылыстар үшін қолдануға бола ма? Жауаптарыңды негіздеңдер.​
4-тапсырма. Қалай ойлайсың, қалың жауған қар қарлы боранға ұласуы мүмкін бе? Өз жауабыңды негізде.​

Суретпен жұмыс

Сурет бойынша тұрғындардың қандай атмосфералық құбылысқа дайындалып жатқанын анықтаңдар.

Терезе, есіктерді, жоғарғы терезелерді жабыңдар.

Балкондардан дауыл ұшырып әкетуі мүмкін нәрселерді түгел алып тастаңдар.

Газды, пештегі отты сөндіріңдер, шам дайындаңдар

Су, азық-түлік қамдаңдар; радио, теледидар және қабылдағыштарды қосып қойыңдар.

Үйде терезелерден алшақ ішкі бөлмеге орналасыңдар.

Ашық жерде болсаңдар, кез келген шұңқыр жерлерді тасалаңдар: жерге мықтап жатыңдар.

Жаднама

Жұппен немесе шағын топпен жыл мезгілдері бойынша қолайсыз атмосфералық құбылыстар орын алған жағдайларда өз мекеніңнің тұрғындарына арналған «жаднама» құрастырыңдар. Қай жыл мезгілін және қандай құбылыстарды көрсететіндеріңді өзара келісіңдер.

Есіңде сақта!

Жаднама – бұл белгілі бір тақырып бойынша ұсыныстар жинағы. Ол аудиториямен тікелей қарым-қатынас жасау мүмкіндігі болмаған кезде қолданылады. Жаднамалар қалтаға салып жүретін кішкене күнтізбеден бастап шағын кітапша түрінде болады.

Жаднаманы қалай жазу керек?

-1-

1. Жаднама құрастырмастан бұрын оның негізін құрайтын мәліметтер жинақтау қажет.

2. Ақпараттық мәліметті әзірлей отырып, мынаны ескерген жөн: Нені мақсат тұтасыңдар? Нәтижесінде адамдар нені түсіну қажет және олар қандай әрекеттер қабылдауы тиіс?

3. Жаднамаға тақырыпқа қатысы жоқ мәліметтерді қоспау керек.

4. Жаднамадағы мәлімет көлемі шағын болуы тиіс.

-2-

5. Жаднама мәтінінің құрылымы келесі блоктар түрінде беріледі:
​● тақырып (тақырыптың мақсаты – назар аударту, сондықтан ол анық, айқын, қысқаша, үлкен әріптермен терілуі тиіс; мұнда жаднама кімге арналғанын (халыққа, медициналық қызметкерлерге және т.б.) көрсететін қосалқы тақырып болуы мүмкін);
​● бастапқы абзац (қызықтырып, мәтінді әрі қарай оқуға жетелейді); ортаңғы абзац (мәселені түсініп, бағалауды дамытады, барлық сұрақтарға жауап береді);
​● қорытынды абзац (оқырманнан қандай әрекет күтетініне түсінік береді).

-3-

6. Жаднама мәтіні анық, түсінікті тілмен жазылуы тиіс; сөйлемдер қысқа да нұсқа, шағын блоктардан тұру керек, қаріптер қарапайым, оңай оқылатын болуы тиіс. Ірі әріптер ересектердің оқуына ыңғайлы болады. Таныс емес терминдер түсіндірілуі тиіс.
​7. Грамматикалық қателер мен стилистикалық олқылықтарға жол берілмеуі тиіс. Өйткені бұл материалға күмән тудыруы мүмкін.
8. Түс үйлесімділігі мәтінді жеңіл қабылдауға септігін тигізеді. Мәтінді асыра безендіріп, ашық түстерді пайдаланбаған жөн. Ең маңызды мәліметті түспен бөлектеп көрсетуге болады.​

-4-

9. Иллюстрация мәтінге сәйкес болуы және мәтінді түсінуге көмектесуі керек.

10. Жаднама материалдарының мазмұны оқырманның үрейін тудыратындай және теріс көңіл күйге түсіретіндей болмауы тиіс.

11. Әзірленген жаднама аудиторияға түсінікті екеніне және қажетті ықпал ететініне көз жеткізу үшін, жаднаманы тұрғындардың шағын тобымен байқаудан өткізуге болады.

Өтінемін күте тұрыңыз