Деректерді кеңейтілген сүзгі арқылы іріктеу

Ехсel кестелік процессорында деректер базасын кеңейтілген сүзгі арқылы қалай іріктеуге болады?

Кеңейтілген сүзгі

Ойлан

1. Күнделікті өзіңе таныс деректерді бірнеше шарттар бойынша іріктеу жайлы қандай мысалдар айта аласың?

2. Үлкен көлемді деректерді бірнеше шарттар арқылы қалай іріктеуге болады?

Excel программасындағы қарапайым сүзгіден өткізу әдістерімен таныстық. Енді сүзгіден өткізудің кеңейтілген түрімен танысайық. Күрделі шарттар арқылы сүзгі жасауда Кеңейтілген сүзгі (Расширенный фильтр) қолданылады. Сүзгінің бұл түрінің мүмкіндігі қарапайым сүзгіге қарағанда жоғары:

✔ Деректерді сүзгіден өткізуде өрістер бойынша бірнеше шарттар беру мүмкіндігі бар.
​✔ Іріктелген жазбаларды кестенің өзінде сақтауға немесе басқа кестеге орналастыруға болады.
​✔ Кеңейтілген сүзгі үлкен кестелерде ізделген деректерді оңай табуға көмектеседі.

Кеңейтілген сүзгіні іске қосу

1-кесте. Дүниежүзінің көлдері

-1-

Кеңейтілген сүзгіні (Расширенный фильтр) іске қосу үшін Деректер > Сүзгі > Қосымша (Данные > Фильтр > Дополнительный) командаларының көмегімен сүзгіден сол тұрған орнында орындауға немесе сүзгіден өткен жазбаларды сол жұмыс кітабының кез келген парағына жеке қоюға болады.

Кеңейтілген сүзгінің диалогтік терезесінде (1-сурет) төмендегі батырмалар орналасқан.

-2-

Диалогтік терезенің Өңдеу (Обработка) бөлігінде сүзгіден өткізілген деректердің орналасуын таңдауға болады. Олар:

• Тізімді сүзгілеуді орнында орындау (Фильтровать список на месте);

​• Нәтижесін басқа жерге орналастыру (Скопировать результат в другое место).

-3-

Терезенің екінші бөлігінде сүзу орындалатын бастапқы ақпараттар ауқымын таңдайтын Исходный диапазон жолағы орналасқан.
​Одан төмен Шарттар ауқымы (Диапазон условий) жолағы орналасқан.
​Кейінгі қатарда іріктелген нәтижелерді жазатын Нәтижені ауқымда орналастыру (Поместить результат в диапазон) командасы орналасқан.

1-сурет. Кеңейтілген сүзгінің диалогтік терезесі

Практикалық жұмыс

2-сурет. Кеңейтілген сүзгіні қолдану арқылы Азия құрлығындағы көлдерді анықтау

Енді практикалық тұрғыдан нақты мысалдар алып, кеңейтілген сүзгі жұмысымен танысайық.

Excel-де кеңейтілген сүзгі жасауды практикалық тұрғыдан орындау үшін «География» пәнінен алған білімдеріңді пайдалана отырып «Дүниежүзінің көлдері» тақырыбында деректер базасын қарастырайық (1-кесте).


1-тапсырма. Кеңейтілген сүзгі арқылы берілген көлдердің Азия құрлығында орналасқанын ірікте. Іріктелген көлдерді басқа кестеге орналастыр. Бұл тапсырманы орындау үшін төмендегі алгоритмдерді орында.

1. 1-кестедегі деректерді Excel программасында теріп, оны өз қалауың бойынша форматта.

2. Дайындаған негізгі кестеден тек Азия құрлығында орналасқан көлдерді іріктеу үшін қарастырылған кестенің тақырыбын және іріктейтін құрлықтың атауын орналастыр (2-сурет, 2-кесте).

-2-

​3. Тінтуірмен 2-суретте берілген 1-кестедегі «Құрлық атауы» өрі-сінің Азия жазбасын шерт.
4. Деректер – Сүзгі – Қосымша ( Данные – Фильтр – Дополнительный) командаларын орындасаң, 1-суреттегі кеңейтілген сүзгінің диалогтік терезесі пайда болады. Енді тиісті деректер ауқымын көрсетсек жеткілікті.

5. Нәтижені басқа жерге орналастыру (Скопировать результат в другое место) қатарына белгі соқ. Сонда сүзгіден алынған деректерді жаңа кестеге орналастыруға болады.

-3-

​6. 2-суретте берілген 1-кестедегі сүзгіден өтетін бастапқы деректер ауқымын тақырыбымен бірге ерекшелеп, Бастапқы ауқым (Исходный диапазон) жолағына орналастыр.
​7. 2-суретте берілген 2-кестедегі сүзгі белгіленген өрісті тақыры-бымен қоса ерекшеле.
​8.Іріктелген нәтижелерді жазатын ауқымды Нәтижені ауқымға орналастыру (Поместить результат в диапазон) командасы арқылы орналастыр (3-кесте).

2-тапсырма. 1-кестеде берілген «Дүниежүзінің көлдері» жайлы деректер базасында орналасқан көлдерді ұзындығы 200 километрден үлкен және тереңдігі 300 метрден асатын өзендерді іріктеп, басқа кестеге орналастыр (4-кесте). Бұл тапсырманы орындау үшін төмендегі алгоритмдерді орында:

1. 3-суреттегі 5-кестедегі Ұзындығы > 200 километрден үлкен және Тереңдігі өрісінде > 300 метрден терең шарттарын қойып, 1-тапсырмадағы орындаған іріктеу қадамдарын орында. Көріп тұрғандай, шарттар керекті өріске тікелей орналастырылады. Мысалы, > =, = <, < >, = және т.с.с.

2. 3-суреттегі 6-кестеде сүзгі көмегімен бірнеше шартпен іріктелген кестені аласың.

3-сурет. Деректер базасын бірнеше шарт арқылы кеңейтілген сүзгімен іріктеу

Ойыңды тұжырымда

Топтық жұмыс

Деректер базасындағы деректерді өңдеуде сұрыптау мен сүзгіден өткізу қызметтерін салыстыра отырып, олардың маңызын бағалаңдар. Бұл қызмет түрлерін деректерді өңдеуде қолданудың қандай артықшылықтары бар? Топта пікірталас ұйымдастырып, талқылаңдар.

Жеке жұмыс

1. Кеңейтілген сүзгінің қызметі қандай?

2. Бұл сүзгі түрін қандай жағдайда қолдану тиімді?

3. Қарапайым сүзгі мен кеңейтілген сүзгінің бір-бірінен айырмашылықтары қандай?

4. Кеңейтілген сүзгіні қалай жүзеге асырады?

5. Кеңейтілген сүзгінің қандай параметрлерін атай аласың?

Жұптық жұмыс

Химиялық элементтер

Күнделікті тұрмыста аты жиі қолданылатын кейбір химиялық элементтердің тізімі берілген (7-кесте). Кестедегі химиялық элементтердің мәндері 0,1 дәлдікке дейін жуықтап берілген.


1-тапсырма. Химиялық элементтердің тізімінен деректер база-сын құр. Кестені форматта.​

2-тапсырма. МАХ функциясының қызметін пайдаланып, атомдық массасы ең ауыр элементті анықта. МИН функциясының қызметін пайдаланып, балқу температурасы ең төмен элементті анықта.

3-тапсырма. Сұрыптау қызметін пайдаланып, химиялық элементтерді атом массасының өсу ретімен сұрыпта.


4-тапсырма. Қарапайым сүзгіні пайдаланып, 1800 және 1900 жылдар аралығында қандай элементтер ашылғанын анықта.

5-тапсырма. Кеңейтілген сүзгіні пайдаланып, өрістер бойынша төмендегі шарттарды орындайтын химиялық элементтерді тап.

Химиялық элементтер
Өтінемін күте тұрыңыз