Шеңбер және дөңгелек

123 сабақ 

   Экологиялық таза көлік

Жаңаны оқып-үйрену

   Радиусы бойынша шеңбер және дөңгелек салуды үйренесің.

Шеңбер, дөңгелек, радиус

   Бұл диаграмма біздің сынып оқушыларының мектепке қалай жететінін көрсетеді. Диаграмма теңдей 10 бөлікке бөлінген, әр бөлігі 10%-ды құрайды. Диаграммадан не білуге болады? Қандай көлік қоршаған ортаға зиян келтірмейді?

  • Автобус
  • Велосипед
  • Машина

Есіңде сақта!

   Шеңбер – барлық нүктелері шеңбердің центрі деп аталатын нүктеден бірдей қашықтықта жататын тұйық сызық.
   ​Радиус – шеңбердің центрін оның қандай да бір нүктесімен қосатын кесінді.
   ​Дөңгелек – бұл шеңбермен шектелген жазықтықтың бөлігі.

Есіңе түсір!

Дөңгелек және шеңбер дегеніміз не?

   Сен циркульдің көмегімен қалай шеңбер сызуға болатынын білесің. Суреттерді қара және алгоритм құр.

Жұптық жұмыс

   Сөйлемдерді толықтырып жаз.

   a) Диаметр  радиус ұзындығына тең.

   ә) Радиус диаметр ұзындығының  тең. Шеңберлердің радиусы мен диаметрін өлшеп, оларды жаз.

   Шеңберлердің радиусы мен диаметрін өлшеп, оларды жаз.

   1. d = cм, r = см мм 

   2. d = cм   мм, r = см мм 

   3. d = cм   мм, r = мм 

   4. d = cм, r = см 

   5. d = cм  мм, r = см мм 

   Үш шеңбердің өлшемі бірдей.
   Шеңбердің диаметрі – см.
   Шеңбердің радиусы – см.

   a) Бірінші мотоциклші 3 сағатта 270 км жүрді. Екіншісі дәл осындай уақытта біріншісінен 30 км артық жүрді. Екінші мотоциклшінің жылдамдығы біріншінің жылдамдығынан сағатына қанша километрге артық? 

Бірінші мотоциклшінің жылдамдығы.

Екінші мотоциклшінің жылдамдығы .

   Жауабы: екінші мотоциклшінің жылдамдығы біріншісінен км/сағ артық.

   ә) Автокөлік 5 сағатта 400 км жол жүрді. Егер ол жылдамдығын 15 км/сағатқа арттыратын болса, осы уақыт ішінде қандай арақашықтықты жүріп өтеді?

   Жауабы:км.

Математика күнделікті өмірде

    Дөңгелекті қанша бөлікке бөлу қажет екенін ойла.

Жауап: .

Саған қанша және қандай түсті дөңгелектер қажет?

Жауап: барлығы  түсте болуы керек.

Шығармашылық жұмыс

   Түрлі түсті қағаздан (екі неме­се төрт түсті) диаметрі 6 см болатын 4 дөңгелек жаса. Олардың диаметрін сыз. Осы сызық бойымен дөңгелекті 2 бөлікке бөл. Өрнек құрастыр. Аппли­кация жаса. 

Сен зерттеушісің

   12 монетаның 1-уі жалған, оның салмағы басқаларынан өзгеше. Сонымен қатар оның ауыр екені белгілі. Кіртассыз табақшалы таразыда үш рет өлшеп, жалған монетаны тап. 

Қорытынды

   Төрт шеңбердің өлшемдері бірдей.
   Шеңбердің диаметрі – ? см.
   Шеңбердің радиусы – ? см.

Өтінемін күте тұрыңыз