ЗЕРТТЕУ ЖУРГIЗУДI ЖОСПАРЛАУ. Зерттеу жүргізген кезде қандай қауіпсіздік техникасы ережелерін сақтау қажет

Сабақтың мақсаты:

  • жоспар бойынша зерттеу жүргізуді;
  • зерттеуді қауіпсіз жүргізу талаптарын анықтауды үйренесің

Мақсатқа қол жеткізу үшін:

  • зерттеу жүргізу кезінде қолданылатын қандай ережелер бар екенін;
  • зерттеу жүргізу кезінде қандай қауіпсіздік техникасы ережелерін сақтау білу қажет.

Қауіпсіздік техникасы ережесі

Жұмыс топта

  • В. Маяковскийдің «Жақсы деген немене, жаман деген немене?» атты өлеңін есіңе түсір.
  • Бұл өлеңнің сабақ тақырыбына қандай қатысы болуы мүмкін екендігін жұбыңмен талқыла.
  1. Жаратылыстану сабағында ұстану қажет ережелердің тізімін дәптеріңе жаз.
  2. Осы ережелерді тобыңмен талқыла.
  3. Өз жазбаларыңды жетпейтін тармақтармен толықтыр.
  4. Бұл ережелерді ескермесек, қандай жағдай орын алуы мүмкін?

Қауіпсіздік техникасы ережесі

  1. Барлық аспапқа ұқыптылықпен қарау қажет. Олар сынып қалуы, олармен жарақаттанып қалуың да мүмкін.
  2. ​Жұмыс кезінде отыруға да, түрегеп тұруға да болады.
  3. Тәжірибені кезекпен топтағы әр оқушы жүргізеді.
  4. Бір оқушы (тәжірибе жасаушы) тәжірибе жүргізіп жатқанда, қалғандары бақылап тұрады немесе тәжірибе жасаушының өтініші бойынша оған көмектеседі.
  5. Жүргізілген тәжірибенің нәтижесі бойынша пікір алмасу тәжірибе жасаушы бастауға рұқсат бергеннен кейін ғана басталады.
  6. Бір-біріңмен өзара ақырын, басқаларға кедергі келтірмей сөйлесу керек.
  7. Тек ұстаздың рұқсатымен ғана үстелге келуге және зертханалық жабдықты ауыстыруға болады.
  8. Жұмыс аяқталған соң үстел үстін ретке келтіріп, қолды сабынмен жуу қажет.

 

  

Тәжірибе жүргізу

  

                        

                      Жұмыс топта

                      1. Зерттеу жүргізу барысында тағы да қандай қауіпсіздік техникасы белгілерін кездестірдің (2-сызба)?

                      • Дәптерге сол белгілердің суретін сал.
                      • Қасыңда отырған оқушыдан сол белгілер нені білдіретінін сұра.

                      2. Өзіңді ғылыми институттың қызметкерімін деп ойла. Саған оқушылармен бірге жергілікті аумаққа зерттеу жүргізу қажет болды делік. Жер бедерін, жануарлар мен өсімдіктер әлемін зерттеу қажет.

                      • Зерттеу жүргізуді бастар алдында, саған зерттеу тақырыбын анықтау, зерттеу жүргізу үшін қажетті жабдықтар тізімін жасау керек. Сонымен қатар оқушылар үшін зерттеу жүргізу кезіндегі қауіпсіздік техникасы нұсқаулығын жазу қажет.
                      • Өз жұмысыңды постер түрінде ресімдеп, сыныпқа ұсын.

                      Эксперимент жүргізген кездегі әмбебап қауіпсіздік техникасы ережелері

                      1. Қауіп көздері

                      Зерттеу жүргізген кезде болатын немесе болуы мүмкін қауіп көздерін анықта.

                      4. Төтенше жағдай кезіндегі әрекеттер

                      ТЖ бола қалған жағдайда не істейтініңді алдын ала анықтап ал. Егер сен зерттеуіңді ғимараттан тыс, саған алғашқы жәрдем көрсете алатын жерде өткізуді жоспарласаң, экспериментің жайлы алдын ала ескертіп қой. Сондай-ақ телефоныңа жедел шақыру нөмірлерін: атаанаңның, ғылыми жетекшіңнің телефонын немесе жедел қызмет нөмірлерін енгізіп қой:

                      101 – Өрт сөндіру
                      ​102 – Полиция
                      ​103 – Жедел жәрдем
                      ​112 – Құтқару қызметі

                      2. Қауіпсіздік шаралары

                      Зерттеу жүргізген кезде қандай қауіпсіздік шаралары қажет екенін ойлан.

                      3. Болуы мүмкін салдар

                      Зерттеуіңнің нәтижесінде өзің үшін, өзге адамдар мен қоршаған ортаға қандай салдары болуы мүмкін екенін ойлан.

                      Зерттеу

                           Тәжірибелі альпинист Эверест тауына шығу үшін, соған сай келетін құрал-жабдығын қамдап, ең қауіпсіз маршрутты таңдайды. Қандай да бір оқыс оқиға орын алған жағдайда не істеуге болатыны туралы ақпараттар жинап, алдын ала жоспарлау жұмыстарын жүргізеді.

                      Зерттеу жоспары – өзекті іс-шараны (іс-әрекет, акциялар т.б.) өткізудің байланысы мен реттілігі көрсетілген, бағдарламаның толық орындалуына және проблемалардың шешілуіне жеткізетін көрсеткіштер кешені.

                           Зерттеуді жүргізу үшін жоспар құру қажет. Жоспарда зерттеушінің алдына қойған мақсаты рет-ретімен көрсетіледі. Зерттеу жоспары пайда болған проблемаларды шешу әдістерін қарастыруы, ал зерттеу нәтижесі дәлелді қорытынды жасауы тиіс.

                      Ойлан, тапсырманы орында

                      • – Эксперимент
                      • – Ғылыми зерттеудің мақсаты
                      • – Зерттеу тақырыбының өзектілігі
                      • – Зерттеу міндеттерін анықтау
                      • – Қорытындылар
                      • – Нәтижелерге талдау жасау
                      • – Әдебиетке шолу жасау
                      • – Болжам жасау
                      • – Теориялық зерттеу
                      • – Зерттеу нысандары
                      • – Зерттеу пәні
                      • – Зерттеудің ғылыми жаңалығы

                      Зерттеу жоспарының кезеңдері

                      Әр кезеңнің мәні неде?

                      Жоспар несімен маңызды?

                      1. Зерттеу нысандары

                      2. Зерттеу пәні

                      3. Ғылыми зерттеудің мақсаты

                      4. Зерттеу міндеттерін анықтау

                      5. Зерттеудің ғылыми жаңалығы

                      6. Зерттеу тақырыбының өзектілігі

                      7. Теориялық зерттеу

                      8. Әдебиетке шолу жасау

                      9. Болжам жасау

                      10. Эксперимент

                      11. Нәтижелерге талдау жасау

                      12. Қорытындылар

                      Зерттеу жоспарын жасау – табысқа қол жеткізетін маңызды түрткіжайт. Егер зерттеу жұмысының жоспары қатаң орындалса, жұмыс барлық нормалар мен талаптарға сай болып шығады.

                      Өзіңізді тексеріңіз!

                        

                      • Не надо жалеть приборы, есть запасные.
                      • Необходимо бережно относиться ко всем приборам.
                      • Во время эксперимента можно заниматься посторонними вещами.
                      • Во время работы можно не только сидеть, но и стоять.
                      • Опыты проводятся поочерёдно каждым учеником группы.
                      • Когда опыт проводит один ученик (экспериментатор), остальные молча наблюдают или по просьбе экспериментатора помогают ему.
                      • Можно производить замену лабораторного оборудования без разрешения учителя
                      • Обмен мнениями по результатам проведённого опыта начинается только после того, как экспериментатор разрешает его начать.
                      • Переговариваться друг с другом можно тихо, не мешая другим.
                      • Все эксперименты необходимо проводить только в противогазе.
                      • Подходить к столу и производить замену лабораторного оборудования можно только с разрешения учителя.
                      • После окончания работы необходимо навести порядок на столе и вымыть руки с мылом.

                        

                      • Используй палец для перемешивания реактивов.
                      • Запрещается брать вещества руками.
                      • Пользуйся резиновыми перчатками.
                      • Рекомендуется брать вещества только в необходимых количествах.
                      • Пробуй вещества на вкус.
                      • Собирай остатки вещества в посуду для отходов.
                      • Запрещается есть, пить, пробовать вещества на вкус.
                      • Пользуйся солнцезащитными очками.
                      • Насыпай, наливай реактивы, выполняй опыт только над столом.
                      • Пользуйся защитными очками.
                      • Запрещается оставлять неубранными рассыпанные или разбитые реактивы.
                      • Всегда надевай резиновые сапоги.
                      • Осторожно направляй к себе газ или пар рукой.

                        

                      Химиялық реактивтерді пайдаланғанда ше?

                        

                        

                      «жақсы»

                      «жаман»

                        

                         

                        

                        

                        

                        

                      Жоспар

                      1.  
                      2.  
                      3.  
                      4.  
                      5.  
                      6.  
                      7.  
                      8.  
                      9.  
                      10.  
                      Өтінемін күте тұрыңыз